Branżowa Szkoła I Stopnia klasa 1a, 1b – Język polski
Temat: Jakie nauki daje nam Jan Kochanowski w pieśni „Nie porzucaj nadzieje”?
Wysłuchaj recytacji pieśni Jana Kochanowskiego i zastanów się nad odpowiedzią na pytanie zawarte w temacie dzisiejszej lekcji. Swoją odpowiedź zapisz w zeszycie.
WARTO WIEDZIEC!
To jedna z 49 pieśni Jana Kochanowskiego – lirycznych utworów, których pierwowzór zaczerpnął poeta z twórczości swojego wielkiego mistrza Horacego. Carmen, co po łacinie znaczy pieśń, nie była, jak sugeruje nazwa, utworem przeznaczonym do śpiewania. Służyła refleksji nad światem, nad życiem, sensem istnienia. Miała zatem charakter bardziej filozoficzny. Jednak ze względu na melodyjność wiersza nazwano te liryczne utwory pieśniami. Tak też jest w przypadku Pieśni IX z Ksiąg wtórych:
To klasyczny wiersz sylabotoniczny charakteryzujący się stałą liczbą sylab i akcentów regularnie rozłożonych. Dzięki temu ma wyraźny rytm, jest „śpiewny”, łatwo wpada w ucho.
Branżowa Szkoła I Stopnia klasa 1a, 1bSkłada się z siedmiu regularnie zbudowanych strof. W każdej z nich dwa pierwsze wersy pisane są siedmiozgłoskowcem a dwa ostatnie jedenastozgłoskowcem.
Układ rymów również potwierdza rygoryzm formalny – rymy parzyste aabb w każdej kolejnej zwrotce bez wyjątku. Daje to efekt idealnej harmonii, wzmocnionej przez porządek zdań przeważnie oznajmujących pokrywających się z końcem wersu (bez zakłócających spokój przerzutni) i intonacja jednostajna, pozbawiona wykrzyknień bądź znaków zapytania, sprawiająca wrażenie monotonnej.
Pieśń IX, podobnie jak inne utwory z tego cyklu, jest wzorcowym przykładem piękna w ujęciu klasycznym – hołdem dla harmonii, umiaru, spokoju, równowagi.
Wiersz ma charakter filozoficzny, jest refleksją o życiu człowieka, czasie teraźniejszym, szczęściu.