Branżowa Szkoła I stopnia klasa 2a BS, 3 BS – Zajęcia z wychowawcą
Temat: Stres i emocje w życiu człowieka i sposoby radzenia sobie z nimi
Złość, lęk, smutek, wstręt, zażenowanie, wstyd rozczarowanie – to nie są emocje, które chcesz przeżywać na co dzień. Mówisz, że są trudne i że lepiej je stłumić. Czy na pewno? „Nie ma złych emocji, są tylko nieodpowiednie sposoby ich regulacji. Emocje są jak busola – pozwalają lepiej orientować się w świecie”.
Jak sobie z nimi radzić? – posłuchaj nagrania.
Złość
Ta emocja informuje, że zostaliśmy potraktowani nie fair, naruszono nasz system wartości, zasady, czasem własność materialną. Złością reagujemy też, gdy źle traktowani są nasi bliscy albo osoby słabsze.
Wbrew potocznym opiniom złość nie szkodzi piękności. Szkodzi, przede wszystkim dobrostanowi psychicznemu, jej tłumienie. Także nieumiejętność regulacji złości i wyrażania jej w sposób nieadekwatny do sytuacji, co może prowadzić do agresji słownej lub fizycznej.
Gniew
Gniew to emocja, która sygnalizuje, że na twojej drodze pojawiła się przeszkoda. Ona ci zagraża. Musisz o siebie zadbać. Gniew może ci w tym pomóc – mobilizując do działania, wyzwalając energię.Gniew wysyła sygnał – nie dzieje się dobrze, musisz coś zmienić w swoim otoczeniu.Złość i gniew to tożsame emocje, nie różnicowałabym ich. Podobnie jak złość, gniew jest silną emocją.
Smutek
Bywa tak: masz obniżony nastrój, jesteś przygnębiony, twoje zainteresowanie światem zewnętrznym maleje, koncentracja na zadaniach też. Brakuje ci energii, miewasz kłopoty ze snem, tracisz apetyt.To emocja podstawowa, zazwyczaj krótkotrwała, będąca naturalną reakcją na utratę celu lub niemożność jego osiągnięcia.O ile w złości koncentrujesz się na otoczeniu, często szukając w nim przyczyny swojego stanu emocjonalnego, o tyle w smutku kierujesz swoją uwagę do wewnątrz. To emocja skupiona na „ja”.
Strach
Strach informuje o niebezpieczeństwie. Wysyła sygnał: uciekaj albo walcz.Strach jest uzasadnioną reakcją lękową, która pojawia się w sytuacji realnego zagrożenia.W odróżnieniu od lęku strach jest wywoływany przez rozpoznawalny bodziec. Gdy on ustaje, najczęściej znika też strach.
Lęk
Czujesz lęk: przed egzaminem, rozmową o pracę, pierwszą randką. Nie lubisz tej emocji. Doznania płynące z ciała odbierasz jako nieprzyjemne. Tymczasem lęk jest emocją ochronną i przeżywanie go, o ile nie jest nadmiarowe, nie szkodzi zdrowiu. – Lęk to życiodajna, adaptacyjna emocja.Problem z tą emocją pojawia się, gdy trwa ona zbyt długo, jest generalizowana albo dotyczy specyficznej sytuacji, np. czujemy paniczny lęk przed pająkami. Nawracający lęk, utrzymujący się dłużej niż jest to uzasadnione, może prowadzić do rozwoju fobii.
Wstyd
Wstyd pojawia się w wyniku oceny swojego działania w odniesieniu do własnych norm, zasad i celów oraz całościowego obrazu „ja”. Wstyd informuje, że naruszyliśmy normy społeczne, przekroczyliśmy granicę czyjąś lub czegoś.Dzięki wstydowi uświadamiamy sobie, że zachowaliśmy się niegodnie i że powinniśmy spróbować naprawić wyrządzoną krzywdę, na przykład mówiąc „przepraszam”.
Zażenowanie
Podobnie jak wstyd, zażenowanie wiąże się z negatywną samooceną, ale nie jest tak intensywny. Różnica w intensywności może wynikać z natury przekroczonych norm, zasad i celów, które w przypadku zażenowania są „wykroczeniami mniejszego kalibru”.W odróżnieniu od smutku, przeżywanego zazwyczaj w samotności, zażenowanie łączy się z sytuacjami społecznymi. Ono się pojawia, gdy sposób zachowania odbiega od przyjętych standardów.
Podsumowanie
Skąd niechęć do przeżywania emocji, takich jak złość, smutek, wstyd czy złość, skoro są tak pożyteczne? Trudne emocje łączą się ze wzbudzeniem fizjologicznym, któremu często towarzyszą negatywne myśli. To nieprzyjemny stan, nie chcemy go odczuwać. Uciekamy od trudnych emocji, bo myślimy, że one będą trwały wiecznie. Tymczasem emocje szybko narastają i też szybko opadają. Emocje są trudne wtedy, kiedy myślimy, że nie mamy na nie wpływu. Zamiast uciekać od emocji, warto zadać sobie pytanie, dlaczego tak się czujemy. Jesteśmy smutni, bo nie mamy przyjaciół? Przypatrzmy się, jak budujemy relacje: czy znajdujemy czas dla bliskich, czy ich słuchamy, pomagamy, gdy tego potrzebują.