Szkoła podstawowa klasa 8 – Biologia
Temat: Podsumowanie i powtórzenie wiadomości o genetyce.
Genetyka to nauka zajmująca się dziedziczeniem cech i zmiennością organizmów. Cechy organizmów można podzielić na: dziedziczne (przekazywane potomstwu np. kolor oczów) i niedziedziczne (nabyte w ciągu życia np. blizny). Nośnikiem informacji genetycznej jest DNA, który zbudowany jest z mniejszych jednostek – nukleotydów. Nukleotydy ułożone są jeden za drugi tworząc nić. Połączenie i skręcenie dwóch nici powoduje powstanie tzw. helisy. Helisa za pomocą białek ulega dalszemu skręceniu tworząc chromosom.
Cząsteczka DNA ma postać skręconej podwójnej nici – helisy. Nici tepołączone są ze sobą według zasady komplementarności, która polega na tym, że adenina (A) z jednej nici zawsze łączy się z tyminą (T) drugiej nici, a cytozyna (C) zawsze łączy się z guaniną (G).
Replikacja to proces tworzenia kopi DNA. Wyróżnia się dwa rodzaje podziałów komórkowych – mitozę i mejozę. Podczas mitozy z jednej komórki macierzystej powstają 2 komórki potomne, a podczas mejozy z jednej komórki powstają 4 komórki potomne. Podczas mejozy powstają komórki rozrodcze tj. gamety.
Mutacje to nagłe, trwałe zmiany w materiale genetycznym, mogą powstać spontanicznie lub w wyniku czynnika mutagennego np. promieniowania UV, X, toksyn.
Zadanie do zeszytu.
- Wybierz czy poniższe stwierdzenia są prawdziwe czy fałszywe.
- Kolor włosów i skóry to cecha dziedziczna. P F
- Adenina zawsze łączy się z guaniną. P F
- DNA i RNA to kwasy nukleinowe. P F
- DNA znajduje się w jądrze komórkowym. P F
- Stosując zasadę komplementarności, do podanych niżej zasad azotowych,budujących jedną nić DNA dopisz zasady budujące drugą nić.
T –
A –
A –
C –
T –
G –
C –
- Za pomocą cyfr, uporządkuj podane struktury DNA do najprostszego do najbardziej złożonego.
helisa, nukleotyd, chromosom, pojedyncza nić DNA
- Uzupełnij tabelę. Wpisz podane cechy do odpowiednich kolumn.
wyprostowana postawa ciała, niebieski kolor oczów, blizna, zdolność mowy, praworęczność, grupa krwi AB, przeciwstawny kciuk, opalenizna, ciemny kolor włosów, prosty nos
| Cechy gatunkowe | Cechy indywidualne |
- Genetyka ma zastosowanie w wielu dziedzinach życia.
Do podanych zastosowań genetyki dopasuj nazwę dziedziny życia, której dotyczy.
archeologia, medycyna, rolnictwo
- Wczesne wykrywanie chorób. – ………………………………..
- Dostarczanie informacji o cechach ludzi pierwotnych. – ………………………………
- Otrzymywanie nowych odmian smakowych owoców. – ……………………………..
- Uzyskiwanie odmian roślin odpornych na szkodniki. – ……………………………….
- Leczenie chorób genetycznych, do tej pory nieuleczalnych. – …………………….