Branżowa Szkoła I Stopnia klasa 2 – Historia
Temat: Jak Polacy walczyli z rusyfikacją?
Na początku wyjaśnijmy sobie czym była RUSYFIKACJA Polaków w okresie zaborów?
Rusyfikacja Polaków w okresie zaborów – proces, szczególnie nasilony w okresie zaborów, w którym państwo rosyjskie dążyło do wynarodowienia Polaków poprzez stopniowe narzucanie języka, kultury, sztuki, religii prawosławnej i zwyczajów rosyjskich. Silnej rusyfikacji poddawano szczególnie dzieci, ze względu na ich ubogą jeszcze znajomość kultury i języka polskiego.
Znaczne zaostrzenie rusyfikacji nastąpiło po upadku powstania styczniowego: wprowadzono ciągły stan wojenny, zrusyfikowano administrację i szkolnictwo, zlikwidowano Kościół unicki – w styczniu 1874 rosyjscy żołnierze zabili co najmniej 10 unitów w Drelowie i 13 w Pratulinie. Wysiedlano i wywłaszczano Polaków. Stopniowo, w latach 1869–1885, następowało całkowite wypieranie języka polskiego z systemu szkolnictwa, zakończone w 1885 sprowadzeniem go do roli języka dodatkowego i nieobowiązkowego. Tylko religii uczono po polsku. Wprowadzono podręczniki do historii autorstwa Dmitrija Iłowajskiego, które fałszując historię Polski, stawały się środkiem rusyfikacji. Także w szkołach ludowych wprowadzono naukę w języku rosyjskim. Ostatecznie zabraniano w szkołach nawet rozmawiać po polsku. Za mówienie po polsku na przerwach można było zostać usuniętym ze szkoły.
Jedną z najważniejszych potrzeb narodu polskiego w walce z rusyfikacją stało się upowszechnianie polskiej oświaty. Młodzież polska wiedzę o polskiej historii zdobywała w nielegalnych instytucjach – tzw. „tajnych kompletach” oraz podczas nauki w szkołach prywatnych. Tam też zapoznawała się z polską literaturą. Na spotkaniach tajnych kompletów (ze względu na bezpieczeństwo organizowanych w różnych punktach i miejscach kraju), wykładali często wybitni polscy naukowcy. Był to ważny element w walce o polskość.
W walkę z nasiloną rusyfikacją bardzo aktywnie włączyli się pisarze, oraz przedstawiciele środowisk twórczych i literackich. Wielu z nich tworzyło z myślą o „pokrzepieniu serc”. Kształtowali oni świadomość narodową Polaków
i ich przywiązanie do ziemi ojczystej.
Ponadto w ramach walki z rusyfikacją głoszono konieczność podniesienia poziomu życia wsi. Była to pokojowa forma oporu. Chodziło o gospodarczy i kulturalny rozwój wsi. Rozwój intelektualny chłopów miał iść w parze
z rozwojem ich świadomości narodowej.
ZADANIE
Odpowiedz (pisemnie w zeszycie) na pytanie postawione w temacie lekcji. Powodzenia!
(możesz skorzystać także z papierowej wersji podręcznika str.38)